Bệnh viêm khớp vảy nến

Để đáp ứng nhu cầu tự học kiến thức lâm sàng, chúng tôi giới thiệu đến bạn khóa học kiến thức lâm sàng nội khoa. Đây là khóa học được chúng tôi dành nhiều thời gian và tâm huyết để thực hiện.

Khóa học lâm sàng nội khoa Khóa học lâm sàng nội khoa

Bạn có thể tham khảo bài viết mẫu trong khóa học:
Bài viết mẫu: Tiếp cận suy thận mạn trên lâm sàng.
Truy cập vào: Danh sách bài học lâm sàng nội khoa.

BỆNH VIÊM KHỚP VẨY NẾN

ĐẠI CƯƠNG

Viêm khớp vẩy nến là tình trạng viêm khớp xuất hiện có liên quan đến bệnh vẩy nến. Tỉ lệ viêm khớp vẩy nến chiếm 10-30% bệnh nhân bị vẩy nến. 80% viêm khớp xuất hiện sau hoặc đồng thời với tổn thương da. Tuy nhiên, trong 10% trường hợp, triệu chứng viêm khớp có thể xuất hiện sớm, trước khi có tổn thương da.

Tổn thương viêm khớp vẩy nến có khuynh hướng phá hủy và bào mòn khớp dẫn đến mất chức năng vận động.

Cơ chế bệnh sinh của bệnh hiện nay vẫn còn chưa rõ ràng. Ba yếu tố liên quan là di truyền, miễn dịch (hoạt động bổ thể, lympho T, tế bào đơn nhân, đại thực bào, các cytokines), và môi trường (nhiễm trùng, chấn thương )

LÂM SÀNG

Các thể lâm sàng viêm khớp vẩy nến thường gặp

Thể viêm ít khớp: các khớp lớn (80%)

Thể viêm khớp ngoại biên đối xứng (25%), cần phân biệt với viêm khớp dạng thấp

Thể viêm cột sống và khớp cùng chậu (10%)

Thể viêm các khớp liên đốt xa (10%)

Thể viêm khớp ngoại biên biến dạng nặng (5%)

Các dạng lâm sàng không cố định, có thể xuất hiện các thể khác nhau hay trùng nhau trong các đợt.

Các biểu hiện cơ xương khớp khác: viêm gân bám, gân gót, ngón tay khúc dồi.

Các biểu hiện da: vẩy nến thường, vẩy nến mủ, vẩy nến dạng giọt, dạng mảng, đỏ da.

Các biểu hiện ngoài khớp: viêm kết mạc, viêm màng bồ đào, bệnh van tim…

CẬN LÂM SÀNG

Xét nghiệm máu: tăng VS, CRP, RF(-), anti CCP(-), cần làm test HIV ở các trường hợp nặng. Acid uric máu có thể tăng trong các tổn thương da nặng và lan tỏa.

Chẩn đoán hình ảnh:

X quang: hẹp khe khớp, bào mòn sụn, phản ứng màng xương, vôi hóa các điểm bám gân, gai xương, viêm khớp cùng chậu, cầu xương cột sống, tiêu xương đốt xa ở thể nặng.

MRI giúp xác định tổn thương sớm và tiến triển của bệnh (khớp cùng chậu).

CHẨN ĐOÁN

Tiêu chuẩn CASPAR (classification criteria for psoriatic arthritis). Chẩn đoán (+) khi đạt ≥ 3đ.(độ nhạy: 98,7%, đặc hiệu: 91,4%): vẩy nến đang hoạt động (2đ), tiền sử vẩy nến (1đ), tiền sử gia đình vẩy nến (1đ), viêm ngón tay hay chân hình khúc dồi (1đ), tồn thương móng (1đ), hình thành gai xương quanh khớp trên XQ (1đ), RF(-) (1đ).

Các yếu tố tiên lượng nặng: viêm nhiều khớp, bilan viêm cao, tổn thương khớp, giảm chất lượng sống, kém đáp ứng điều trị

ĐIỀU TRỊ

Điều trị vảy nến da:

Thể khu trú: Retinoids (acitretin, iso tretinoin), calcipotriene, corticoids tại chỗ (da)

Thể lan tỏa: tia UVB, PUVA (psoralen + UVA)

Điều trị viêm khớp vẩy nến:

Kháng viêm không steroid: diclofenac, piroxicam…

Cortricoid tại chỗ (tiêm nội khớp, các điểm bám gân). Cần thận trọng khi chỉ định.

DMARDs (thuốc làm thay đổi diễn tiến bệnh, disease modifying antirheumatic drugs):

Methotrexate (7,5-25mg/tuần), sulfasalazine (1-2g/ngày), leflunomide (liều tải 100mg/ngày trong 3 ngày, sau đó duy trì 20mg/ngày), cyclosporin…(có thể phối hợp các DMARDs khi thất bại với 1 DMARDs.

DMARDs sinh học (biological agents): thuốc ức chế TNFα được chỉ định khi kém đáp ứng hoặc thất bại với DMARDs cổ điển:

Etanercept (TDD 25mg/2 lần/tuần hoặc 50mg/tuần)

Infliximab (TTM 3mg/kg/ tuần 0-2-6 và mỗi 8 tuần sau đó)

Adalimumab (TTD 40mg/2 tuần).

Golimumab (TDD 50mg / 1 tháng)

Corticoid toàn thân có thể gây đỏ da toàn thân hoặc bùng phát vẩy nến trong khi điều trị hay vừa ngưng thuốc. muối vàng và nhóm thuốc kháng sốt rét không được khuyến cáo.

TÀI LIỆU THAM KHẢO

Bộ y tế, Cục Quản lý khám, chữa bệnh (2014), Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị các bệnh và cơ xương khớp. Nhà xuất bản Y học Hà Nội.

Bệnh viện Chợ Rẫy, Phác đồ điều trị 2013 – Phần Nội khoa (2013), Nhà xuất bản Y học, chi nhánh TP. Hồ Chí Minh.

Philip J (2011), Mease Psoriatic arthritis: update on pathophysiology, assessment and management. Ann Rheum Dis: 70 (Suppl 1): i77-i84.

Jones G, Crotty M., et al (2009), Interventions for treating psoriatic arthritis. Cochrane Database of Systematic Reviews, Volume (1).

Efthimion P, Markenson JA (2006), Psoriatic arthritis – Manual of Rheumatology and Outpatient Orthopedic Disorders, 5th edition, Lippincott William & Wilkins , Philadelphia.

Taylor W, Gladman D, et al (2006), Classificatyion criteria for psoriatic arthritis development of new criteria from a large international study. Arthritis Rheum: 54: 2665-73.

PHÁC ĐỒ ĐIỀU TRỊ VIÊM KHỚP VẨY NẾN

viem khop vay nen

Đăng ký nhận thông báo
Thông báo về
guest
0 Bình luận
Inline Feedbacks
Xem tất cả các bình luận
You cannot copy content of this page
Copy link
Powered by Social Snap