Cách khám và phân độ bệnh nhân bỏng

Để đáp ứng nhu cầu tự học kiến thức lâm sàng, chúng tôi giới thiệu đến bạn khóa học kiến thức lâm sàng nội khoa. Đây là khóa học được chúng tôi dành nhiều thời gian và tâm huyết để thực hiện.

Khóa học lâm sàng nội khoa Khóa học lâm sàng nội khoa

Bạn có thể tham khảo bài viết mẫu trong khóa học:
Bài viết mẫu: Tiếp cận suy thận mạn trên lâm sàng.
Truy cập vào: Danh sách bài học lâm sàng nội khoa.

BỎNG

“Bệnh nhân nam 23 tuổi, vì cháy nhà nên bệnh nhân cuốn chăn xung quanh mình và lao vào cứu. Bị bỏng, bệnh nhân lao vào 1 giếng nước và ngâm mình trong đó trong 30 phút. Sau đó bệnh nhân được người nhà chuyển trực tiếp đến bệnh viện trung ương Huế sau 1h30 phút.

Ghi nhận tại khoa cấp cứu:

Bệnh nhân tỉnh táo tiếp xúc tôt.

Kêu đau dữ dội.

Cảm giác khác nước.

Bỏng toàn thân, độ III, IV diện tích khoảng 90%.

Tại phòng cấp cứu, bệnh nhân được lập 1 đường truyền rồi chuyển lên khoa hồi sức và nằm ở đó 9ngày, rồi chuyển xuống khoa bỏng cách đây 4 ngày. Ghi nhận tại khoa bỏng:

Toàn thân:

Bệnh nhân tỉnh táo, tiếp xúc tốt.

Ăn uống được, lượng nước tiểu bình thường, không thiểu hay vô niệu.

Không ghi nhận được dấu hiệu sống

Bệnh nhân còn đau nhiều, cảm giác lạnh.

Thực thể:

Bỏng toàn thân. Tại 1 số vị trí: mu tay, cẳng chân, ngực, bụng đã bắt đầu mọc lông và hình thành mô hạt. khu vực 2 bên mạn sườn thì có các nốt hoại tử ướt, không có da che phủ. Khu vực mặt, phía trước đùi, da đã mọc hoàn chỉnh.

Khi rửa vêt thương, thay băng, bệnh nhân có kêu đau.

Được sử tri:

Thay băng, rửa vết thương hàng ngày.

Bù dịch 1l/ngày.

Kháng sinh không rõ loại.

Giảm đau: paracetamol”

Chẩn đoán:

Bỏng độ 3- 4 diện tích bỏng là 90%”

PHÂN TÍCH BỆNH ÁN CỦA THẦY.

Những lỗi cần sửa trên bệnh án này:

Chẩn đoán độ bỏng 3 – 4 diện tích 90 % là không phù hợp với tình hình điều trị ở

bệnh nhân chỉ nằm ở hồi sức có 9 ngày. Độ 3,4 với diện tích 90% là 1 chẩn đoán cực kỳ nặng, nguy cơ tử vong của bệnh nhân rất cao. Rút ra 1 điều là khi tính diện tích bỏng cho bệnh nhân cần tính toán cụ thể, không nên thấy 1 mảng da đen thì tính chung vào diện tích bỏng. Hoặc thấy toàn bộ tay bị bỏng là tính 9%, toàn bộ ngực

bụng bị bỏng là tính 18%, cần chú ý những khu vực không bị bỏng trên những khu vực đó để trừ ra.

Chẩn đoán độ 3 – 4 diện tích 90% là chung chung quá. Cần mô tả cụ thể rõ ràng hơn, ví dụ:

o Bỏng khu vực 2 chi trên, bụng, ngực, lưng, cẳng chân: độ 3, diện tích là 50%

o Bỏng 2 bên mạn sườn: độ 4, diện tích 3%.

o Bỏng ở đùi, mặt, bàn chân, cổ, gáy: độ 2, diện tích: 20%.

o Hoặc có thể vẽ hình ra và chỉ rõ độ bỏng cũng như diện tích.

1 chẩn đoán của bỏng bao gồm:

Tác nhân + độ + diện tích + vùng.

Ví dụ: đối với bệnh nhân trên, “Bỏng nhiệt khô độ III diện tích 50% vùng chi trên, bụng, ngực, lưng, cẳng chân”/

Việc khai thác tác nhân gây ra bỏng chưa được hỏi kỹ, chỉ biết đó là bỏng nhiệt khô, chưa khai thác thời gian tiếp xúc bỏng vì đó là thứ ta có thể dựa vào để đánh giá mức độ nặng nhẹ, chưa khai thác sau đó bao lâu thì bệnh nhân lao vào giếng nước, vì nếu để quá 45phút thì chẳng có ý nghĩa gì.

Trong thời gian tại khoa hồi sức, nếu có thể thì cũng hỏi diễn tiến ở đó, giai đoạn trước ngày thứ 3, bệnh nhân có thể bị shock bỏng, sau ngày thứ 3 đó là giai đoạn nhiễm độc bỏng cấp do các vêt tì đè và hấp thu các chất độc từ tổ chức hoại tử.

Chú ý phần ghi nhận tại khoa bỏng, ghi rõ từ toàn thân, rồi cơ năng và thực thể trong đó phần mô tả vết bỏng về tiến triển, mô tả như trên là tạm được.

Đánh giá độ bỏng:

Chúng ta thường khó đánh giá độ bỏng khi gặp 1 bệnh nhân vào viện đã lâu ngày, không gặp được bệnh nhân lúc mới vào viện, những vết thương hầu như đã khô. Nhưng cũng có thể đánh giá sơ bộ được như sau:

Phải khai thác nhiều yếu tố khác nhau, có thể chẩn đoán khi vào viện cũng chưa chắc đúng, phải theo dõi thêm mới có thể đưa ra chẩn đoán chính xác:

i. Khai thác tác nhân gây bỏng và cách sơ cứu tại chỗ

Cần khai thác cụ thể và tính chất tác nhân gây bỏng là gì:

Bỏng ướt: ví dụ bỏng do bình thủy chứa nước nóng thì phải khai thác nứơc đó đã dự trữ bao lâu, để đưa ra tiên lượng về độ sâu của bỏng.

Hóa chất: cần khai thác rõ hóa chất là gì? Ví dụ nghe tới H2SO4 thì phải tiên lượng đó là 1 bỏng rất sâu, nghe tới dấm thì nhẹ hơn.

Cần khai thác xem thời gian tiếp xúc với bỏng bao lâu:

Tiếp xúc càng lâu thì độ sâu và tiên lượng càng nặng.

Sơ cứu:

Quan trọng là ngâm tay vào nước lạnh: chỉ có giá trị trong 45 phút đầu tiên, sau đó thì không còn giá trị nữa, cho nên phải khai thác bệnh nhân bị bỏng bao lâu thì ngâm tay vào nước lạnh.

Cụ thể trên bệnh nhân này, trong tóm tắc cần đưa thêm vào bệnh nhân bị bỏng thì ngay lập tức nhảy vào giếng nước, như thế mới đầy đủ

Ngâm tay vào nước lạnh trong thời gian 5 – 1h có tác dụng giảm đau, hạn chế độ sâu và hạn chế sự lan rộng

Khai thác tổn thương bệnh lý hiện tại:

Mô tả tiến triển của bỏng – ta có thể dựa vào tiến triển để dự đoán độ bỏng mà không cần phải có mặt lúc bệnh nhân vào viện

Khai thác rõ tiến triển của bệnh nhân khi vào viện, khi nằm tại khoa hồi sức, và hiện tại, có ý nghĩa rất tốt để ta tiên lượng cho bệnh nhân.

Đánh giá độ bỏng dựa vào tiến triển, ví dụ như trên bệnh nhân này, đã nằm viện 13 ngày.

Những khu vực nào đã lên da non, hầu như gần lành rồi: thì chỉ có thể là độ I, II mà thôi.

Những khu vực nào hiện tại đang hình thành mô hạt, nhìn lấy các lỗ chân lông, da hồng: đó là độ III.

Những khu vực nào có các đám hoại tử ướt, hoai tử khô: bỏng độ IV.

Chỗ nào loài xương, loài thịt: độ V.

Đánh giá độ bỏng trên bệnh nhân này:

Bệnh nhân đang ở ngày thứ 13 sau khi bị bỏng.

Khu vực 2 bên mạn sườn, hầu như không có da che phủ, nhiều đám hoại tử ướt: đây là bỏng độ IV.

Khu vực mu tay, cẳng chân, ngực, bụng đang hình thành da non và mô hạt, các lỗ chân lông lộ ra: Đây là bỏng độ 3.

Các khu vực còn lại, da mọc lại rồi: độ I, II.

Sử trí bỏng:

Sơ cứu:

Ngâm vào nước lạnh ngay sau khi bị bỏng và ngâm trong 5 – 60 phút.

Nếu có điều kiện có thể sử dụng 1 số loại thuốc xịt như Pulvo, penthanol thì quá tốt, nhưng chú ý khi xịt phải để cách vị trí 25cm.

Không bôi kem đánh răng, bôi mắm, bôi ruốt gì vào vết thương hết.

Trong trường hợp bệnh nhân có shock bỏng: chúng ta cần chống shock bằng cách:

Bồi phụ dịch: máu hoặc dịch cao phân tử.

Truyền máu trong trường hợp tiêu sợi huyết làm giảm hồng cầu.

Truyền tiểu cầu…

Đối với bỏng độ 2:

Độ che phủ còn tốt, cho nên không sử dụng kháng sinh dự phòng.

Hướng sử trí tốt nhất là bôi dầu Vaseline, là 1 loại hợp chất hữu cơ có tác dụng như 1 màng mỏng ngăn cản sự xâm nhập của vi khuẩn, sau đó đắp 1 tấm gạt lên.

Bỏng độ III, IV:

Cần tiêm phòng uốn ván, dùng kháng sinh dự phòng, và giả đau (gây tê tại chỗ hoặc toàn thân).

Những đám hoại tử khô, ướt cần cắt lọc để tránh nhiễm độc bỏng cấp.

Nếu có sự hiện diện của Pseudomonas: sử dụng kháng sinh Nitrate bạc (sulfadiazine), nhưng không sử dụng 1 cách hệ thống, khi nào có Pseudomonas mới sử dụng.

Hướng sử trí chung:

Che phủ: tránh sự xâm nhập của vi khuẩn và các loài vi sinh vật khác.

Ủ ấm: do bệnh nhân phải cởi hết áo quần và nằm trong phòng lạnh để tránh sự nhân lên của vi khuẩn.

Vùng thiếu da: Ghép da sớm cho bệnh nhân:

Ghép da mỏng: lấy da ở đùi, lấy theo cảm giác

Đăng ký nhận thông báo
Thông báo về
guest
0 Bình luận
Inline Feedbacks
Xem tất cả các bình luận
You cannot copy content of this page
Copy link
Powered by Social Snap